Click here to view the embedded video.

bizim daha bomba bir stil ikonumuz varmış da haberimiz yok! eser’cim brüno senden çakmış imajı.

Arkadaslar  yeni bir çalışmamız var. Müşterimiz yeni bir mecra için giydirme istiyor. Tren giydireceğiz sonrasında bina giydirip, x-ray giydirecegiz. Ama haftaya asansör ve merdiven giydirip aldığımız kıyfateleride sokak çocuklarna giydireceğiz. 2-3 hafta içinde taksileri, otobüsleri, arabaları, bisikletleri, kadınları, erkekleri, asfaltı, köprüyü, turisti, yerliyi, anneni, babanı, bacını, kardeşini, mezarı, taşını, bulutu giydireceğiz…

Amaaaaaaa Logomuz büyük olsun. Bayaaa.. bi de bulutlar kırmızı olsun kurumsal olsun. Bakan kırmızı bulut görünce bizi hatırlasın. Dünya kan gölü olsun, bakan bizim markamızı görsün.

Bir de bir sorusu var. Nereyi giydirebiliriz. Uçun uçabildiğiniz kadar.

Örnek. Kaplan giydirme

Üçüncü bölümümüzde merakla beklenen Kreatif Direktör Jargonu’nu inceliyoruz. 

Kreatif Direktör Jargonu’nun etimolojik açıdan incelenmesi çok güçtür.

Zira ne zaman, ne kastedildiği asla çözümlenememektedir. 

Aynı kelimeler farklı durumlarda, farklı zamanlarda ve farklı tonlamalarda yüzlerce farklı anlama gelebilir ya da gelmeyebilir.

İşte Kreatif Direktör Jargonu’dan en sık kullanılan ifadeler ve onların “titizlikle yürütülen çalışmalar sonucu” bir nebze de olsa deşifre edilebilmiş karşılıkları: 

“Yani” :  Olmamış. 

“Yaaaaniiiiii” : Hiç olmamış. Şu an aklımda başka bir şey olduğu için uzatmıyorum mevzuyu. 

Sen anla artık. 

“Hım”: Olmamış canım. 

“Hımmmmm”: Hiç olmamış. Hevesin kırılmasın diye bi düşünüyo gibi yapayım. O da senin güzel hatrına. 

“Beni çarpmadı”: Nası olmamış belli değil. O fikir aklına geldiği anda unutup tövbe etmen gerek. Hiç mi tanımıyosun beni? 

“Ben senin yerinde olsam bunu böyle yaparım” : Olmamış diyorum, ollllll-maaaaa-mııııışşşş. Kalbini kırıcam ama artık. 

“Evet evet bu dünyalar” : En azından müşterinin adını öğrenmişsin, güzellll, olacak, hadi bakalım. Yalnız bu gaz “Simit dünyası ve ayakkabı dünyası” esprisi yapabileceğin anlamına gelmesin. Yakarım.

“İlginç aslında” : Oldukça ilginç. Ne kullanıyorsun sen? 

“Buradan bir şey çıkabilir”: Çıkmaz ama bi dene bakalım, nasılsa dediğime geleceksin. 

“Bi bakalım”: Sen bak, yaz, çiz, düşün, taşın, işin içinden çıkarsan beni çaldır. 

“Bi düşünelim”: Sen düşün, yaz, çiz, bi de o taraftan bak, üçüncü gözünle bak, eşini, dostunu ara, bi araştır, işin içinden çıkarsan sakın beni çaldırma toplantıdayım, mail at. 

“Bu güzel ama daha başka ne olabilir?” : Kusura bakma ama elinde topu topu bir tane brief var, sunuma 20 saniye kalana kadar kasıcam seni. 

“Güzel ama bu işe olmaz”: Bienal mi yapıyoruz evladım? 

 “Güzel güzel” : Bak, biraz yüreklendirince nasıl yola geliyorsun. Aferim. Yalnız kıs biraz satır aralarını. Gelip bizzat bakıcam. 

“Sen at bana ben bi üstünden geçeyim” : Sen at bana, ben bir bakayım. Olmamışsa nasılsa yine sen yapacaksın, arada bir sigara molası vermiş olursun, fena mı?

“Ne durumdasınız?”: Sizi bi “geyik” gördüm bugün, çalışıldı inşallah? 

“İyi yoldayız” : Herkes briefi okumuş en azından. 

“Başlangıç için iyi” : Yani, reklamcılık tarihine başlangıç için… 

“Artık toparlamamız lazım” : Ben koptum, briefi bile hatırlamıyorum, 20 dakika içinde hem beni update edin hem de işi bitirmiş olun lütfen. 

“Son güne bırakmayalım” : Bu dediğime ben inanıyor muyum? Hayır. 

 “Hemen bakıyorum” : Hemen derken bu hafta filan işte. 

 “Hemen geliyorum” : Bi mailime bakıcam, yolda karşıma çıkan müşteri direktörleri bir şeyler anlatacak, yarısını dinlemiycem, ilk gözüme çarpan ekrandaki işe yorum vericem, o sırada en az üç kere telefonum çalacak, siz beni beklemeyin bence. 

“Siz başlayın ben geliyorum”: Bi mailime bakıcam, yolda karşıma çıkan müşteri direktörleri bir şeyler anlatacak, yarısını dinlemiycem, ilk gözüme çarpan ekrandaki işe yorum vericem, planlamaya uğrayıp briefe bakıcam, beğenmiycem, revizyon vericem, o sırada en az üç kere telefonum çalacak, açmıycam, sonra geri arıycam, siz beni hiiiiççççç beklemeyin bence. 

“Güzel fikir”:  Ama çok heveslenme uygulamayı da bi görelim. 

“Hımmm güzel fikir”: Valla güzel. Nası oldu bu?

“İyi fikir”: Bu işi hatırlıycam bi yerden ama dur bakalım… Archive’da mı vardı acaba ya? 

“Çok iyi fikir”: E zaten bu fikri sana ben söylememiş miydim? 

“Süper fikir”: Demek Starbucks’a gidiyorsun, hay yaşa! Günün en iyi fikri. Bana da bi kahve alsana. 

“Olur”: Tamam yapın. 

“Olur, olur”: Tamam tamam. Yapın yapın.

“Olur, olur, olur, olur”: Neden bahsettiğinizi bile bilmiyorum, şu an acilen çıkmam lazım, tamam yapın ama kötü olursa laf ederim. Evet yaparım. 

“Nası gidiyo?”: Espriler havada uçuyo maşallah, fikir var mı fikir? 

“Eveettttttttt”: Geliyorum, gümbür gümbür, büyük bir şevkle işlere bakmaya geliyorum.

İşler hazır, fikirler nazır diye düşünüyorum, tadımı kaçırmayın rica edicem. 

“Alloooraaaa”: Geliyorum, gümbür gümbür, büyük bir şevkle işlere bakmaya geliyorum ama neşeliyim bugün, moral bozmam. 

“Olur ama daha iyisini bulabiliriz”: Bu fikri babam da bulur. Daha iyisini bul, o zaman konuşalım. 

“Devam… devam”: Öyle hemen ilk akla gelen fikri anlatmak yok, dünyada bırakmam.

“Şöyle yapsana”: Boşuna yoruluyosun, yap dediğimi bitsin gitsin. 

“Onu şöyle yapalım mı?”: Senin dediğin de olur ama olmaz. Yani olur da olmaz. Aslında hiç olmaz da… Neyse, hevesin kırılmasın. 

“Bence şöyle olsun”: Yap evladım, yap canım, yap güzelim. Kendini de beni de yorma. 

“Çıkış noktası güzel”: Merakla bekliyorum… Bakalım buradan nereye varacaksın?

“Burada et var”: Bundan bir şey olabilir. Olmayabilir de. Olursa ben sana söylerim ama daha ben emin değilim. Emin olmadığımdan eminim ama. Bak o net. 

“Durumlarına bakmamız lazım”: Anlattığını pek dinlemedim kafanda bir toparla gel, o zaman bakalım. Evet evet ben de emin değilim. Olsun ama toparlarız. 

“Öyle bir şey yap ki… gören “vay be ne fikir bulmuşlar” desin”: Gaz veriyorum, örnek veriyorum, cesaret veriyorum, zaman veriyorum hala tık yok. Bakma yüzüme öyle bulsam zaten

ben bulurum. 

“Çocuklar anlattı biraz… nedir o mesele?”: Kısaca anlat, bi ilgileniyo gibi yapıp gidicem.

Çözüm buldum, buldum. Bulamadım başınızın çaresine bakın. 

“Söyle o müşterine…”: Her şeye de-brief, her şeye revizyon. Çocuklar salağa döndü ya, ayıp artık. Versinler parasını yapalım, bu kadar zamanda bu iş… Olacak şey değil! Hadi ya? Sen bakmıyor musun o müşteriye? Tam da havaya girmiştim… Sahi kim bakıyo? 

“Daha bakamadım”: Hangi iş acaba o? 

“Bakıyorum şimdi”: Belki bakarım, belki bakmam, Belki bakarım cevap yazmam. Belki hiç bakmam, başka mail yazarım. Benim işim belli olmaz. 

“Ona bi bakmamız lazım”: Niye? Kesin olmamıştır o. Belki olmuştur ama yine de bi bakmamız lazım. Niye? Kesin olmamıştır o. Ama belki de olmuştur ya. 

“Yarım saatte toparlarız”: Sabaha kadar buradayız, gençleeerrrr!

“Yok sen yanlış anlamışsın öyle diil o”: Evet şu an aklıma daha iyisi geldi, iki gün seni boşuna yordum ama bunu sana söyleyip niye durduk yere moral bozuyorum? Bozmuyorum işte, onu diyorum. 

“Yapıyor olucaz bi şekilde”: Yapıcan bir şekilde. Ama üzülme bu her yerde böyle.

Hayat işte… Kısmet bu işler bi de biliyo musun….

“Bu değil… ama bunun gibi… tam öyle değil de… şey gibi… anladın sen onu”: Anlasan iyi edersin zira ben hiçbir şey anlamadım bu dediğimden. 

“Bu diil bak şöyle ama o da diiil… ben kötüsünü söylüyorum sen iyisini bulucan ama tam o da diiil”: Ne dediğimi bilmiyorum, çok mu belli oldu? 

“Bi tık sağa, yok sola, üste… boşver geri al… sağa sağa… bi tık aşağı… bi saniye ben bakiim mi”: Senin yaptığın hale geri döndürücem bunu ikimiz de biliyoruz ama biraz da ben oynayayım mı çok sıkıldım toplantıda? Ha, ne diyosun? Pişt, bi tur versene mouse’u. 

GELECEK BÖLÜM: MÜŞTERİ JARGONU 

Makalesini tecrübelerinden ve sektörden eşsiz örneklerle süslemiş hatta Leo Burnett ekibi de nasibini almış.

İşte tam bu minvalde Sevgili Mert’e müzik yaşamında başarılar diliyor, bugüne kadar yaptığı tüm işler için teşekkür ediyoruz.

Seninle çalışmak güzeldi Mert…

Fyi, tşk, bye…

Reklam Müziği Yapmak İsteyen Reklamcılara Öğütler / MERT TÜNAY

Reklamcılık zor iştir. Dışardan bakıldığında “şort-tişörtle” işe gidip bütün gün geyik yapan matrak insanlar topluluğu gibi görünürsün, içine girdiğinde ise durum farklıdır. Sanıldığından kat kat fazla yorucu, stresli, çok fazla bilgi ve tecrübe gerektiren bir meslektir. Bir de şöyle pis bir yanı vardır ki, sokaktaki herkes kendini reklam eleştirmeni, reklam dahisi zanneder.  Şimdi bu durumu beşle çarpıp, aşağıdaki yazıyı öyle okuyunuz.

Müzisyenlik çok zor iştir. Otuz yıl müzik yaparsın, bir gün öyle bir eser çıkar ki karşına, “Otuz yılda hiçbir şey mi öğrenemedim ben?” psikolojisine sokuverir adamı. Hele bir de besteci, aranjör ve hatta prodüktör pozisyonundaysan iyice zorlaşır hayat. Armoni bileceksin, müzik tarihi bileceksin, müzikoloji bileceksin, iyi melodi yazacaksın, prozodi bileceksin, en az bir müzik aleti çalacaksın, şarkıcıyla, enstrümancıyla iyi iletişim kuracaksın, onlara derdini anlatabilmek istiyorsan her aletin nasıl çalındığı hakkında fikrin olacak, nasıl şarkı söylenir bileceksin. Bu liste daha uzayıp gider. Dikkatinizi çekerim ki, listedeki sadece “armoni bileceksin” ya da “prozodi bileceksin” kısımları, başlıbaşına bir ömür süren teorik eğitim ve tecrübe gerektirir. Öğrenirsin, öğrenirsin, yine bitmez. Bütün bunların üstüne, çok nadir bulunan bir yeteneğin ve kulağın olacak.

Reklam müziği yapmak istiyorsan, bu özelliklerine ajanslar ve prodüksiyon şirketleriyle iletişim kurma kabiliyetini de eklemen lazım. Çünkü, şöyle şeyler yaşayacaksın:

“Sen bunu yarına yetiştirirsin. Dımbırdatıver bir şeyler.”

Oğlum, “Miles Davis gibi olsun” dediniz, eşşek gibi caz yapıyoruz burda. Bu parça için çağırdığım gitaristin müzik hayatı senin yaşından fazla. Dımbırdatmak nedir ulan?

“Son yolladığınız müzik biraz bayık olmuş. Bizi uçurmadı.”

Bak canım, bak çocuğum. “bayık” denmez bir sanatçının yaptığı müziğe. Temposu düşük olsun diye sen demedin mi bana? “Düşük tempolu” diyemediğin için “sılov” dedin ama olsun, ben anladım senin derdini. E şimdi de karşıma çıkıp “bayık” diyorsun e benim eşşek evladım?

“Yarına üç alternatif yapabilir misin bize?”

Müzik yapıyoruz lan. Filli Boya’dan renk seçmiyorsun. Üç alternatif de neymiş?

“E ama bu sizin yaptığınız müziğin sound’u bizim referans müziğimiz gibi olmamış hiç. Müşteri hiç memnun değil. Fyi.”

Canım kardeşim. Senin yolladığın referans müziği Berlin Filarmoni Orkestrası çalıyor. Canlı enstrüman bütçesi eklemediğiniz için aynı soundu sample’larla çıkarmaya çalışıyoruz. Berlin Filarmoni’deki tek bir kemancının maaşını biliyor musun sen? Bu işin bütçesiyle o tek kemancıyı bile çağıramayız. Biraz kendimizi bilelim, he mi kardeşim? Referansı değiştirmeye ne dersin?

Her neyse…

Yaptığın işi teslim edene kadar günde onsekiz kere telefonun çalacak. İş teslim edildikten sonra, eğer beğenilirse, telefonun artık susacak. Kimse arayıp bir teşekkür etme zahmetine katlanmayacak. Müziğine “sebze halinden ısmarlanmış patates” muamelesi yapılmış gibi hissedeceksin. Sorun değil. Parasıyla değil mi?

Sadece senin yaptığın müzik üzerine kurulmuş fikirler, kampanyalar Marketing Türkiye’de yayınlanacak ama künyede adını göremeyeceksin. E, ben o şarkının sözlerini de yazmıştım? Orada “kreatif direktör” diye Toyberk diye bir herifin adı yazıyor? O ne yaptı? Sorun değil. Paramızı aldık ya.

Para demişken, eğer bir şirket sahibiysen, KDV’lerini, stopajlarını devlete peşin peşin ödeyeceksin, vokaliste, enstrümancıya ödemesini yapacaksın, çalışanlarına maaşlarını vereceksin, gecelerce uyumadan çalışacaksın ama ajanstan para beklemeyeceksin. Doksan gün sonra ödemeni alırsan sevinebilirsin.

Turkcell’in, Coca Cola’nın, Ülker’in, şunun, bunun hiçbir zaman bütçeleri olmaz. Önerilen para sana uyarsa işlerini yapacaksın. İşine gelirse…

Yıllarca bu işi yapıp, tecrübe kazandıktan sonra durum biraz biraz değişmeye başlayacak. Yüzlerce, binlerce iş yapmanın getirdiği tecrübeyle her yaptığın iş biraz daha iyi olacak. Ödüllerin biriktikçe birikecek. Her televizyonu açtığında, en büyük reklam kampanyalarında kendi bestelerini duymaya alışacaksın. Ajanslarla aran daha iyi olacak artık. Senden yaşça genç reklamcılar, sana daha bir saygılı yaklaşacaklar. Biraz da fikir sormaya gelecekler sana, “nasıl yapalım”lar, “sen ne dersin”ler başlayacak. “Bak işi başkasına veririz haa”lar bitecek. Pazarlığa değil, işinin kalitesine gelmeye başlayacak müşteri. Biraz da tuzun kuruysa, bütçe yönünden de çok fazla derdin kalmayacak. Tanıdığın, sevdiğin ajanslara gönlünden geçen indirimi yapacaksın, adı duyulmamış ajans ya da müşterilerle iş bile konuşmayacaksın bazen. “Doluyuz” deyip kapatacaksın konuyu. En büyük konferanslara konuşmacı olarak çağırılacaksın, “Reklamcılar Sex And The City’de yaşadıklarını zannediyor” diyeceksin, dinleyicilere fırça çekeceksin, karşılığında alkış alacaksın.

Her şey çok güzel olacak. Hele bir de arada keyfin için sanat yapabiliyorsan, sadece kendin için müzik yapmaya birkaç saat bile vakit ayırabiliyorsan, zevkten öleceksin. Tüm sektörün tanıdığı, en güzel işleri yapan adamlardan biri olarak şişim şişim şişineceksin.

Ama dedim ya, ajanslarla aran artık on sene öncekinden çok daha iyi olacak. Bazılarıyla artık çok iyi arkadaş olacaksın, kıramayacağın dostların da olacak.

Sonra bir gece Sevinç arayacak:

-       N’aber şekerim, çok acil bi revizyonumuz var.

-       Hayırdır Sevinç, ne oldu?

-       Yaşar yemekte şimdi, ayfon’undan dinledi senin müziği, kemanın sesini hiç beğenmemiş, onun yerine zurna istiyomuş.

-       Yahu Sevinç, iğne kadar ayfon hoparlöründen müzik dinlenir mi hiç? Hem keman yerine zurna mı konurmuş? Ulan Yaşar…

-       Valla artık birşey yapamam, yarına mutlaka yetiştirmemiz lazım bu revizyonu.

-       Sevinç saat gecenin onbiri oldu. Ne yarını?

-       Hadi hadi sen yaparsın. Dımbırdatıverirsin bişeyler.

-       ???

-       Hadi öptüm şekerim çok sağol. Bize bi empeüç atın bitince.

Kendine bir kahve koyup bahçeye çıkacaksın. Bir sigara yakıp “Ben nerde yanlış yaptım?” diye düşüneceksin. Saatine bakacaksın. Telefonunu çıkarıp, müzisyen arkadaşlarından birini arayacaksın.

-       “Abi, bu saatte bize gelip çalabilecek zurnacı tanıyo musun?”

Bir zamanlar ajansın banyo armatürleri bile altından iken

ve Dubai henüz inşa bile edilmeden önce,

yani biz Leo Burnett’liler paraya para demezken

ajans partilerinde selebritilerden geçilmezdi..

Dost bildiğimiz bu yüzler peki şimdi nerede?

Sorarım. Nerede?

Demek ki  neymiş “selebritiden dost olmazzz”

Ajansın diğer “küçük hanfendüsü” Aysu da elbisesiyle bir örnek puantiye desenli pabuçlarıyla kokoşlukta sınır tanımıyor.